آرزوها (معرفي كتاب)

عنوان كتاب: سنگ‌هاي آرزو
نويسنده: فرهاد حسن زاده
تصويرگر: هدا حدادي
حروفچيني و آماده سازي: شركت انتشارات علمي و فرهنگي
ناشر: شركت انتشارات علمي و فرهنگي
چاپ دوم: زمستان 1386
شمارگان: 3000 نسخه
تعداد صفحات: 16 صفحه
اگر دوست داريد كودكان پاياني غافگيرانه را تجربه كنند. اين كتاب را به آن‌ها معرفي كنيد.
قورباغه سه آرزو بيشتر ندارد. يك، باد؛ دو، باران؛ سه، كرم‌هاي چاق و چله. قورباغه يك سنگ مي‌اندازد تو خواب بركه و آرزو مي‌كند. مخاطب با برآورده شدن يكي از آرزوهاي قورباغه همراه مي‌شود، شاد و بي‌خيال جلو مي‌رود تا اين كه پايان داستان غافگيرش مي‌كند.
«قورباغه خبر نداشت هر كس آرزويي دارد و ته بركه پر است از سنگ، سنگ آرزو!»
اين كتاب يكي از آثار برگزيده‌اي است كه نويسندگان و تصويرگران ايراني در نخستين دوره‌ي مسابقه‌ي قصه نويسي و تصويرگري براي كودكان پديد آورده‌اند. در اين مسابقه كه با حضور بيش از 700 قصه‌نويس و 150 تصويرگر برگزار شد، 14 اثر برگزيده شدند.

پژمان مهندس پور

سه گلدان (معرفی کتاب)

عنوان: سه گلدان
نویسنده: احمدرضا احمدی
ویراستار: علی خاکبازان
مدیر هنری و طراح گرافیک: کورش پارسا نژاد
تصویرگر: نازلی تحویلی
تنظیم صفحات: سیاووش تصاعدیان
لیتوگرافی و چاپ : کانونچاپ
ناشر: کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان
چاپ اول: 1388
شمارگان: 5000 نسخه
تعداد صفحات: 52 صفحه
سه گلدان کتاب جدیدی از «احمدرضا احمدی» است که طرح روی جلد در ابتدا توجه مخاطب را برمی انگیزد و او را تشویق به خریدن کتاب می کند سه گلدان داستانی است که به ماجرای سه گلدان می پردازد. گلدان لادن، گلدان نرگس و گلدان شمعدانی. گلدان لادن از پسرکی 8 ساله که دشمن شهرشان را محاصره کرده است به دست حامد می رسد تا آن را نگهدارد و گلدان نرگس، از دخترکی است که بیمارستان می رود برای ملاقاتی پدرش و گلدان نرگس را هم با خودش می برد و گلدان شمعدانی از خواهر و برادری است به نام سارا و سیاوش، که آن ها شهرشان را با خانواده شان ترک می کنند. به خاطر بمباران دشمن و گلدان را هم با خود می برند که در پایان داستان این سه گلدان که لالایی هایشان شبیه هم است به هم می رسند. و عکاسی که تک تک از گلدان ها عکس گرفته است از هر سه ی آن ها عکس می گیرد. «احمد رضا احمدی» در این داستان که مخاطبش گروه سنی نوجوانان است سعی کرده است جنگ را با نگاهی تازه به مخاطبش بشناسد هر چند که فاصله ی بین داستان و مخاطب زیاد است اما خواندن داستان خالی از لطف نمی باشد .

پژمان مهندس پور

هنرمندان و حاميانشان (معرفی کتاب)

نام كتاب: نگارگري و حاميان صفوي
نويسنده: آنتوني ولش
برگردان: روح‌الله رجبي
ناشر: انتشارات فرهنگستان هنر
تاريخ انتشار: چاپ اول، پاييز 1385
شمارگان: 1500 نسخه
تعداد صفحات: 275 برگ
نام اصلي كتاب، كه اين بوده است: «Artist for the shah» به اين نام تغيير يافته است: «نگارگري و حاميان صفوي». مترجم علت اين تغيير نام را اين گونه شرح مي‌دهد: «علت تغيير نام فارسي كتاب آن بوده است كه آقاي ولش تجربه‌هاي هنري و رنج مقدسي را كه هنرمندان شهير ايراني براي دستيابي به ظاهر و باطن اين هنر شريف برده‌اند، در نظر نگرفته و در پس تحولات و تطورات سياسي چنين انگاشته‌ است كه «ذوق زيبايي شناسي شاهان و اميران» محور انگيزه‌ها و تجربيات هنري هنرمندان ايران بوده است. از اين رو ايشان را «هنرمندان در خدمت شاه» دانسته و گاه با الفاظي كه شايستۀ مقام هنرمندان نيست، از آن‌ها نام برده است؛ كه البته چنين جملاتي در ترجمۀ كتاب حذف گرديد.»
به نظر مي‌رسد اين كه مترجم، خود صادقانه متذكر شده است، كه نام كتاب تغيير داده شده و چرا، خوب است، اما در مورد حذفي كه در چند جاي متن به قول خود مترجم رخ داده به نظر من كار درستي نيست. مترجم مي‌توانست عين عبارات را ترجمه و اعتراض و دليل اعتراض خود را در پانويس، يا حتي در داخل خود متن توضيح بدهد. اين كه چرا اين مورد صورت نگرفته، شايد هم به دليل فرارِ از دستِ مميزي بوده باشد. به هر حال در اين يادداشت، مترجم در جايي ديگر در جهت توضيح حذف‌هايي كه صورت گرفته اين چنين توضيح مي‌دهد: «اما آن چه مسلم است هنر نگارگري نه همچون معماري و هنرهاي صناعي است كه مورد نياز روزمرۀ مردم بوده و همگان پرداخت هزينۀ آن را تقبل كنند، نه همچون خوشنويسي كه قاطبۀ اهل علم براي ترويج علم به اين هنر نيازمندند و نه همچون موسيقي كه با ابزاري ساده قابل تحقق و دستيابي است، بلكه هنري است كه با همۀ عظمت هنري و علوم پيچيده‌اش نيازمند مواد و مصالحي است كه جز در كارگاه‌هاي سلطنتي حاصل نمي‌شد و همين وابستگي بود كه مشكلات فراواني را نيز براي اين گروه از هنرمندان به وجود مي‌آورد. اما آن چه بر اهل تفكر عيان است اين كه تحولات هنري مبتني بر تجربيات هنرمندان سلف و نحوۀ تفكر و در نتيجه تجربه‌هاي هنرِ هنرمندان در هر دورۀ تاريخي است. هنر نه تنها متعلق به سفارش دهندگان و ذوق درست و يا نادرست آن‌ها از باطن هر دوره كه توسط هنرمند گزارش مي‌شود.» اين سخن مترجم هم درست است و هم نه. البته اگر «ولش» ميزان تاثير گذاري شاهان صفوي را زياد بالا برده و نگارگران ايراني را تنها به اجيرشدگاني گوش به فرمان تقليل داده باشد هم حرف درستي نمي‌تواند باشد. ما مي‌دانيم كه در موارد بسياري شاهان صفوي خود شاگردانِ نگارگران بزرگ ايراني بوده‌اند. مثلاً «شاه اسماعيل» خود نزد «بهزاد» تلمذ كرده است، و يا «شاه عباس دوم» در امر خطاطي خود آدمي بوده است؛ چيره دست. همچنين «شاه عباس اول» در تغيير ذائقه‌ي نگارگري ايران سهم در خوري داشته. پس هم مي‌توان گفت كه حرف مترجم درست است؛ تا حدي و هم مي‌توان گفت كه «ولش» اگر در متن اصلي زياده روي نكرده است تا اندازه‌اي درست گفته است. بيشتر مي‌توان گفت، كه ميان نگارگران و حاميان ايشان يك تعامل وجود داشته، نه تحكم، و اصلاً همان طور كه گفته شد، تعدادي از اين شاهان در درون اين مكاتب خود به عنوان يك مهره حضور داشته‌اند ولي نه آن چنان بزرگ كه بتوانند مكتب را به سمتي راهنمايي كنند كه ذائقه‌ي شخصي آن‌ها است بلكه ذائقه‌ي شخصي آن‌ها نيز در درون كليت نگارگري؛ بخشي بوده است، از ذائقه‌اي كلي‌تر؛ كه آن همان سرشت و ذائقه‌ي هنريِ هنرمندان ايراني است، در دوره‌ي صفوي. به هر روي اين مهمي بود كه مترجم خود را نيازمندِ از توضيح آن ديده، و اينجانب نيز با خواندن كتاب خود را نيازمندِ به توضيحي ديگري ديدم كه داده شد. به هر صورت، كتاب، پژوهش چندان بدي نيست و در آن با اين فصول در ارتباط‌يد، كه در زير فهرست‌وار بدان اشاره مي‌كنم، جهت اطلاع.
1- زمينۀ تاريخي
2- سياوش گرجستاني
3- صادقي‌بيگ
4- صادقي و آقارضا
5- شخصيت‌هاي برجسته و حمايت از هنر
6- حاميان و هنرمندان
ضميمه‌ها
فهرست راهنماي نقاشان و خطاطان
كتابشناسي
نمايه

پژمان مهندس پور

كوتاه درباره‌ي اكسپرسيونيسم (معرفی کتاب)

نام كتاب: آشنايي با سبك‌هاي هنري جهان، اكسپرسيونيسم

ترجمه و تدوين: اكرم قيطاسي

ناشر: نشر صائن

سال انتشار: چاپ اول، 1383

تعداد صفحات: 30 صفحه

عنوان كتاب «اكسپرسيونيسم» يكي از مجموعه كتاب‌هاي «آشنايي با سبك‌هاي هنري جهان» است، كه چاپ اول آن در سال 1383 مي‌باشد. اين كتاب در قطع كوچك است، و تيراژ 1100 نسخه‌اي را در بردارد، كه مترجم و گردآورنده‌ي اين كتاب خانم «اكرم قيطاسي» مي‌باشد. در اين كتاب به «اكسپرسيونيسم» كه جنبشي در هنر و ادبيات و موسيقي است اشاره شده، كه به عنوان نوعي مقاومت «آوانگارد» در مقابل «ناتوراليسم» «آكادميك»، در جهت بيان مستقيم احساسات و تفكرات و عواطف مهم هنرمند است. در اين كتاب مترجم سعي كرده با زباني ساده و گويا از چگونگي پيدايش «اكسپرسيونيست‌ها» بگويد و تاكيدشان بر قواعد حسي براي بيان واقعيت فردي خود. توجه به اين نكته مهم است كه عبارت «اكسپرسيونيسم» با ايده‌هاي «گئورگ بوشز» شاعر، ديدگاه‌هاي «سورن كيركگارد» فيلسوف، رنج‌هاي تب آلود «اگوست استريندبرگ» و اهميت جنبه‌ي ناخودآگاه وجود توسط «زيگموند فرويد» مرتبط بود. در ادامه به دو گروه از معروف‌ترين گروه‌هاي «اكسپرسيونيست‌ها» اشاره مي‌شود. به گروه نقاشان «بروكه» (معروف‌ به «اكسپرسيونيست‌هاي فيگوراتيو») كه اولين بار در سال 1905 در «درسدن» شكل گرفت و همين طور به گروه معروف ديگري به نام گروه «سوار آبي فام» (معروف به «اكسپرسيونيست‌هاي انتزاعي») كه در سال 1912 در مونيخ شكل گرفت.

بيان تصويري گروه «بروكه» خشن و با حالات نامنظم و تند است و بيشتر بر تغيير شكل اشياء تاكيد دارد، تا بر نفي بازنمايي تصويري. آثار اين گروه گاهي ناتمام است. و اشاره به حالت هيجان زده‌ي ذهني دارد كه با محيط پيرامون خود درگير شده و هيچ برنامه‌ي معيني ندارد.

در گروه «سوار آبي‌ فام» بيان تصويري گاهي فراتر از بازنمايي تصوير است، و براي تقويت مفهوم ذهني و خيالي اشاره به واقعيت‌هاي مادي را نفي مي‌كند.

«اكسپرسيونيست‌ها» براي بيان احساساتشان عميقاً از اسطوره‌ و «سمبليسم» كمك مي‌گيرند و همچنين هارموني رنگ‌ها تاثير بسزايي در اين سبك داشته است.

در كتاب، در پايان به بزرگ‌ترين خطر براي اكسپرسيونيست‌ها، دشمني‌هاي سياسي و غيرسياسي گروه‌هاي رسمي، از زمان امپراتوري آلمان تا دوران رايش سوم نيز اشاره مي‌شود. فشارهايي كه به بيرون كردن هنرمندان از آكادمي‌ها، توقيف و از بين بردن آثارشان و حتي ممنوعيت نقاشي هنرمنداني كه از معيارهاي رسمي سرپيچي مي‌كردند منجر شد. به هر روي در اين كتاب سي صفحه‌اي خواننده با زباني ساده با سبك «اكسپرسيونيست»، و با مباني اصلي آن آشنا مي‌شود.

پژمان مهندس پور

یک آشنایی بیشتر (معرفی کتاب)

نام كتاب: آشنايي با همينگوي
نويسنده: پل استراترن
برگردان: شيوا مقانلو
ناشر: نشر مركز
سال انتشار: 1387 (چاپ اول)
شمارگان: 3000 نسخه
كتابِ جمع و جور و مختصري است؛ و اطلاعاتي كه به شما مي‌دهد، حتي اگر در مورد «همينگوي» زياد خوانده باشيد؛ بدك نيست. يك مجموعه اطلاعات دسته بندي شده است، با يك نثر خوب و البته ترجمه‌اي به نسبت خوب. البته خواندن كتاب براي آن‌هايي كه علاقه‌مند به ادبيات هستند جذابيت دو چنداني دارد. زيرا هم كتاب از حجم كمي برخوردار است و تقريباً در يك نشست خوانده مي‌شود؛ و هم تركيبي است؛ از زندگي‌نامه و نقد. البته در زمينه‌ي نقد داستان‌هاي همينگوي نبايد با انتظار زيادي به كتاب نزديك شويد؛ زيرا با يك نقدِ پخته و بسيار كار شده، روبرو نخواهيد شد؛ بلكه اين بيشتر قضاوتي است، كه نويسنده از خود داشته و درباره‌ي تعدادي از داستان‌هاي همينگوي؛ كه در طولي كه دارد زندگي او را براي شما تعريف مي‌كند از آن‌ها نيز سخن مي‌گويد. به هر ترتيب كتاب ارزش خواندن و ماندن در كتابخانه‌ي شما را دارد، هم به عنوان يك منبع جمع و جور و هم به عنوان كتابي كه گاه به گاه مي‌توان به آن سر زد و حتي هر چند سالي يك بار؛ يك مرور كوتاه بر آن داشت؛ البته اگر علاقه‌مندي شما به «همينگوي» ويژه است.
فهرست فصول كتاب:
يادداشت ناشر
درآمد
زندگي و آثار همينگوي
سخن پاياني
آثار عمده‌ي همينگوي

گاه شمار زندگي و زمانه‌ي همينگوي
متون پيشنهادي براي مطالعه‌ي بيشتر
نمايه

پژمان مهندس پور

تاريخ تلخ (معرفي كتاب)

عنوان : تاريخ مغول

نويسنده : عباس اقبال آشتياني

ناشر : مؤسسه ي انتشارات نگاه

سال نشر : 1387

شمارگان : 1650نسخه

تعداد صفحات : 616 صفحه

عباس اقبال آشتياني متولد 1275كه در سال 1334رخت از جهان بر بست ، در ادب و فرهنگ ايران كارهاي ارزشمندي دارد.

از جمله ي اين كارها مي توان به همين كتاب «تاريخ مغول» اشاره نمود . البته اين كتاب با نامهاي ديگري همچون : «تاريخ مغول از حمله ي چنگيز تا تشكيل دولت تيموري » و«تاريخ مغول واوايل ايام تيموري »نيز منتشر شده است .

البته اسم اصلي كتاب يا به عبارتي ديگر عنوان جلد اولي كه قرار بوده است ، ادامه پيدا كند اين عبارت را داشته است ؛« تاريخ مفصل ايران از استيلاي مغول تا اعلان مشروطيت »، كه چاپ جلدهاي بعدي كتاب ادامه پيدا نكرد و همين بخش از اين پژوهش با عناويني كه در بالا آمد بارها به چاپ رسيد .

خود عباس اقبال آشتياني در مورد چگونگي شكل گيري اين كتاب در مقدمه ي همين تاريخ ، اينطور مي گويد : « مقارن برگشتن نگارنده به تهران در پنج سال قبل ، وزارت جليله ي معارف نيز براي رفع احتياج مدارس دست به كار تاْليف يك سلسله كتب درسي زد وجناب مستطاب اجل آقاي اعتماد الدوله قراگوزو ، وزير معارف وقت نيزدر اين موضوع جدي تام داشتند ونگارنده به تشويق ايشان و حضرت مستطاب اشرف و مخدوم معظم من آقاي تقي زاده ، وزير محترم ماليه ماْمور تهيه ي يك دوره تاريخ ايران از ابتداي استيلاي مغول تا اعلان مشروطيت گرديده و مقرر شد كه سلسله ي تاريخ ايران از ابتدا تامشروطيت به ترتيب ذيل فراهم شود :

از ابتدا تا صدر اسلام به قلم آقاي پيرنيا .

از صدر اسلام تا استيلاي مغول به قلم آقاي تقي زاده .

واز استيلاي مغول تا اعلان مشروطيت توسط اين ضعيف .»

به هر تقدير تا آنجا كه ميدانيم جلد دوم اين كتاب به جز مختصري از تاريخ اوايل دوره ي تيموري نيمه كاره رها شده و جلدهاي سوم و چهارم نيز نوشته نشده است ؛اما درباره ي اين جلد كه به هر صورت چاپ شده و در اختيار ماست ،خود عباس اقبال آشتياني در مقدمه در اينباره ؛يعني درباره ي اين كتاب مي گويد :

« كتاب حاضر با مقدماتي كه ذكر كرديم ، ناقص است و البته از اشتباهات نيز خالي نيست .

چه اولاًكار دست اول كسي است كه به خصوصه در اين باب تخصص نداشته ، ثانياًبا فراهم نبودن نمونه ها يا راهنماياني در اين راه ناهموار مجهول و نداشتن دسترسي به منابع لازمه ( كه گاهي تحصيل كتاب هاي چاپي راجع به اين دوره نيز در تهران غير ممكن مي شد ) آن هم در مدتي قليل آوردن نمونه اي خالي از عيب و نقص از عهده ي نگارنده خارج بود .»

اين مطلب از سوي عباس اقبال آشتياني تا حدي درست است . ولي نكته آنكه اقبال آشتياني با تمام تلاش و دقت و با توجه به دانستن خوب زبان عربي و البته فارسي و حتماً يك زبان فرنگي در حد بضاعت تاريخ نويسي به روش نوين و البته با توجه به زمان خود تا حدي توانسته كاري صورت بدهد و براي شروع و آغاز مطالعه در مورد مغول و ايرانيان آمده به زير فرمان مغول شايد در ابتداي راه كتاب بدي نباشد .

البته بايد كاملاً در نظر داشته باشيد كه در مورد دلايل حمله ، و چرايي يورش مغول به ايران ؛ اين كتاب كندو كاوعميقي صورت نداده و در اين مورد به مباحث و نظريات مطرح شده از سوي نويسنده بايد با دقت نگاه شود .

به هر صورت در اين كتاب ،با نه فصل و تعداد بسياري ريز فصل روبه رو هستيد كه همگي در قامت تحقيق و پژوهش در يك راستا نيستند ، اما به هر رويي كتاب در جهت پژوهش و درك شما از موقعيت ايران در دوره ي مغول اگر تا به حال مطالعه ي عميقي در اين زمينه نداشته ايد ؛ اثري است ؛ بدون غلط هاي فاحش .

شعرهايي كه مي توان دوست داشت. (معرفی کتاب)

عنوان : تو را دوست دارم چون نان و نمك (گزينه ي شعرهاي عاشقانه).

ترجمه : احمد پوري

شمارگان : 2000 نسخه

نوبت چاپ : چاپ نهم

سال چاپ : زمستان 1387

آن كه با شعر آشناست، يا دستي در شعر دارد، يا دستي در شعر خواندن، حتماً نا آشنا با نام ناظم حكمت نيست .

شاعر پر آوازه ي تركيه كه سال هاي بسياري از وطنش تركيه دور بود و با اين همه به تركي شعر بسيار سرود و بسيار براي تركيه در زمينه ي ادبيات كسب آبرو كرد ، با آن كه از سوي حكومت تركيه در آن سال ها هميشه مورد تعقيب بود و بسيار هم آزار ديد .

به هر صورت در اين دفتر ، كه گزينه هايي از شعر هاي اين شاعر است، با اين فصول روبرو خواهيد بود .

درباره‌ي ناظم حكمت .

ناظم درباره ي ناظم .

درباره ي برگردان شعرها .

و سپس ترجمه ي حدود هفتاد ويك شعر كوتاه از اشعارناظم حكمت ، كه مترجم ياد آورشده كه همه ي اشعار راهم از متن اصلي برگردانده، يا ترجمه نموده است. در پايان بايد ياد آوري كنم ، كه در اين اشعار، شعر هاي تغزلي يا به عبارت ديگر عاشقانه ي ناظم حكمت است .